RubenVis
Ruben Vis
In de loop der jaren heb ik tientallen artikelen geschreven, misschien wel honderden artikelen. Hier vind je er een aantal van terug en er komen natuurlijk ook met enige regelmaat nieuwe artikelen bij.
Maandag 21 september, dan is het dit jaar Jom Kippoer. Ja, dat is vroeg maar ook weer niet heel uitzonderlijk vroeg. Sinds 1980 viel Jom Kippoer acht keer op of voor 21 september. In 1994 viel Jom Kippoer op 15 september en in 2013 zelfs nog een dag eerder, op 14...
Het feest Soekot kent twee tastbare verplichtingen: in de soeka, de loofhut, verblijven en de mitswa van Loelav, het opnemen en in zes richtingen schudden van de palmtak, etrog-vrucht, hadas of mirtetakken en beekwilgtakjes. Het is gebruikelijk om op de eerste dag...
Aan alles komt een einde en dan is het met oprechte spijt dat ik moest horen dat Tineke de Lange niet langer bij het SRKK werkt in haar rol als beleidsmedewerker voor de Bisschoppenconferentie en adviseur van de Katholieke Raad voor het Jodendom, en ook het...
‘Zonder sjoel is de assimilatie onvermijdelijk’, dat zei Bloeme Evers-Emden in 2007 toen Sjoel West 50 jaar bestond, zelfs de kleinste sjoel van Nederland. In het In Memoriam dat ik de dag na haar overlijden publiceerde, schreef ik Met het heengaan van Bloeme...
De 103-jarige nazi Jacob Luitjens, de Trouw-redacteur en de podcast De Schrik van Roden Jacob Luitjens wordt in Canada gearresteerd, naar Nederland teruggestuurd en gaat zijn onmiddellijk na de oorlog toegemeten levenslange gevangenisstraf uitzitten. Uiteindelijk...
De 103-jarige nazi Jacob Luitjens, de Trouw-redacteur en de podcast De Schrik van Roden – deel 2 van een drieluik Jacob Luitjens werd kort na de oorlog veroordeeld voor 'opzettelijke hulpverlening aan de vijandelijke bezetter'. Bij verstek, want hij was vanuit...
De 103-jarige nazi Jacob Luitjens, de Trouw-redacteur en de podcast De Schrik van Roden Ruben Vis, mei 2022 In januari 2021 publiceerde dagblad Trouw een lang artikel van Stijn Reurs over Nederlanders die in Auschwitz werkten. Nederlanders die er geen probleem in...
Op 22 mei 2206 werd in het Wereldmuseum Leiden een activiteit gehouden De Palestijnse tafel over de Palestijnse keuken. De aankondiging vertoonde het gebied tussen Jordaan en Middellandse Zee alsof dit Palestina zou zijn. Lees hier mijn brief aan de directeur van het...
Veertien jaar, daarmee is Leo Trager waarschijnlijk de jongste die een Sperre kreeg, zonder dat een ander, ouder gezinslid over een dergelijke vrijstelling beschikte die ‘bis auf weiteres’ bescherming bood voor transport. Uiteindelijk ‘platzte’ ook Leo’s Sperre. Zijn...
Geachte aanwezigen, bestuurders van de gemeente Hilversum, de Joodse Gemeente Hilversum, Hilversummers, [Toespraak Ruben Vis bij de Jom Hasjoa-herdenking op de Joodse begraafplaats te Hilversum, 14 april 2026] We zijn hier vandaag bijeen om de slachtoffers die de...
Op zondag 25 januari 2026 is het oudste lid van Sjoel West, Jehudith Gartenberg z.l. (1930) overleden. Ruim vijf jaar geleden, sinds december 2021, verhuisde Jehudith vanuit haar woning in Osdorp naar een verzorgingshuis in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. Daar...
Met hun film en boek De verdwenen stad hebben Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer blootgelegd en gedocumenteerd. Door het inzichtelijk maken van het vervoer van Joden met gewone trams is door Willy...
De boodschap van Chanoeka zit in een klein kruikje dat olie bevatte om maximaal één dag de Tempel-menora te laten branden maar op miraculeuze wijzer genoeg olie bevatte om niet één maar acht dagen de menora te laten branden. Dit, en de onwaarschijnlijke overwinning...
Hesped voor Ronnie Noach, Joodse begraafplaats Zutphen, Ruben Vis, 18 november 2025 כבוד הרבנים Familie, bestuurders en oud-bestuurders van Joodse Gemeenten, vrienden van Ronnie Noach Diep bedroefd zijn wij hier bijeen om Ronnie Noach naar zijn rustplaats te...
Eigenlijk zou je een boek pas moeten lezen nadat je de presentatie ervan hebt bijgewoond. Onmogelijk natuurlijk, alleen al omdat niet ieder boek een presentatie krijgt, maar het zou je in ieder geval een beter beeld opleveren over de auteur en diens onderliggende...
Hajom harat olam – vandaag is de wereld geboren. Rosj Hasjana is de dag waarop de Schepping zijn afronding kreeg. Wanneer we het Scheppingsverhaal in Bereesjiet lezen, zien we een opbouw. Eerst scheidde G’d hemel en aarde, plaatste de hemellichamen aan het firmament,...
Op 10 Menachem 5435 overeenkomend met vrijdag 23 juli 1675 werd de Portugese synagoge in Amsterdam ingewijd. De toen befaamde kunstenaar Romeyn de Hooghe legde het feestelijk tafereel op een ets vast. Het misschien wel meest opvallende element ervan is de kop, de...
Zondagochtend, Tisja Beav werd ik verbaasd door de onverwacht grote opkomst, mannen, vrouwen, jongeren, kinderen, in de sjoel van Eindhoven. Aan het einde van die week was de Portugese synagoge jarig. Dat betekende zeven kwartier lopen (en terug!) om de 350ste...
In 2018 verscheen Thijs Bayens bij mij op kantoor. Eerst stelde hij zich voor als degene die een team had opgezet om de cold case te onderzoeken wie Anne Frank zou hebben verraden. Daarna legde hij me ongevraagd uit dat het erop lijkt dat hij Joodse wortels heeft....
Burgemeester Femke Halsema heeft bij de Jom Hasjoa-herdenking in de Hollandsche Schouwburg excuses uitgesproken voor het handelen van de gemeente Amsterdam jegens haar Joodse inwoners in de Tweede Wereldoorlog. Bij een onderwerp als dit is de exacte inhoud essentieel;...
In 1825 publiceerde Mozes Lemans de eerste vertaling van de Asjkenazische dagelijkse gebeden in het Nederlands. Samen met dr. S.I. Mulder vervaardigde Lemans in 1831 het eerste Hebreeuwsch-Nederduitsch Woordenboek. Lemans overleed in oktober 1832, nog geen 47 jaar...
Om de boel een beetje in het gareel te houden, zijn er mensen aangesteld die regels en wetten handhaven. Strikt, dus zonder voorkeur voor de een of de ander. Vandaar dat een politieambtenaar, een douanier of een bijzondere opsporingsambtenaar (boa), allemaal...
Jodendom: het goede doen als kleine gemeenschap Voor een bundel van het Thijmgenootschap over religie in de gemeentelijke beleidspraktijk waarin uitingen van de diverse religieuze stromingen in Nederland aan de orde komen, schreef ik in 2024 deze bijdrage, die uitleg...
In zijn essay 'Amsterdam is een door en door Joodse stad, maar Amsterdam is óók een door en door islamitische stad' probeert Parool-redacteur Tahrim Ramdjan steeds maar weer twee kanten te laten zien. Hij schreef zijn stuk naar aanleiding van de jacht op Maccabi Tel...
Als Rosj Hasjana het hoofd van het jaar is, want ‘rosj’ betekent hoofd, dan moet er ook een staart aan het jaar zitten. Op de avond van Rosj Hasjana is het bij veel mensen gebruik om niet alleen de appel met honing te eten voor een honingzoet jaar maar om ook ander...
Terwijl we richting de 365 dagen gaan dat er nog steeds zo’n honderd gegijzelde Israëlische burgers in tunnels in Gaza gevangen worden gehouden, bepleit Dick Pruiksma dat de Protestantse Kerk er beter aan doet om niet meer van Israël te spreken maar van jodendom,...
Een stip zetten in het gebedenboek Mijn eerste schreden in het voorgaan in de sjoeldienst zette ik door Aniem Zemierot te zingen. Ik was een jaar of 7 en leerde het niet van een man maar van een vrouw, mijn Joodse Les-juf Judith Hausdorff. Voor ik voor het eerst Aniem...
“Keuzevrijheid is een kostbaar goed Laten we daar steeds oog voor hebben en er met elkaar kei- en keihard aan werken dat lijdenswegen, zoals de lijdensweg die hier begon, niet opnieuw worden geplaveid.” Ruben Vis, 13 juni 2019 Kamp Schoorl, het eerste door de Duitse...
In mei 1976 werden er ronde witte speldjes verspreid. I am a Zionist met een blauwe davidster stond er op. Ik herinner me de speldjes nog goed. Het was de tijd dat de Verenigde Naties het Zionisme als racisme hadden bestempeld. Maar Zionisten waren er trots op Zionist...
Sinds 1 februari is Ellen Deckwitz stadsdichteres van Amsterdam. Zou iedereen zijn vergeten hoe Deckwitz de Joodse notaris Van den Bergh voor de bus gooide met haar gedicht over het verraad van Anne Frank? Twee jaar geleden, op 17 januari 2022, droeg Ellen Deckwitz...
Tachtig jaar geleden, midden in de Sjoa-periode, werd door uit Nederland afkomstige gevangenen in Bergen Belsen geworsteld met het verbod van chameets op Pesach; het feest dat genoemd wordt: het tijdstip van onze bevrijding. Een kort met de hand op een klein stukje...
In het koor van geluiden over Gaza was onlangs ook de Protestantse Kerk-leiding weer eens te horen. Op Goede Vrijdag publiceerde de Protestantse Kerk een boodschap over Israel en Gaza, openend met: "Pas wanneer we elkaar recht in de ogen kunnen kijken, kan er een...
Vandaag hebben we de deur van het Joods Cultureel Centrum achter ons dichtgetrokken, definitief. In 1973 kwam het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap er in, een jaar of twee, drie voordat de Joodse Gemeente Amsterdam haar kantoren er ook naartoe verhuisde. Vijftig...
De burgemeester van Amsterdam heeft met een lange brief aan de Gemeenteraad geprobeerd uit te leggen waarom wat ze heeft gedaan, ze niet verkeerd heeft gedaan, op een 5-jarig achterkleinkind van een Sjoa-overlevende na. Daar heeft ze dan ook een bezoek aan gebracht....
Tot in zijn vezels verbonden met Amsterdam Rabbijn Eddy Meyo Maarsen had eigenlijk als tweede naam Meijer, niet Meyo, moeten krijgen. Maar zijn ouders vonden Meijer in 1938, met de voorschaduw van het nazisme, te Joods en dus niet verstandig. Eddy Maarsen die op 2...
Veertig jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met chazzanoet. In Rotterdam bestond een Joods koor waarmee we Israëlische liederen zongen. Voor een bat mitswa-viering werd daaruit een koortje geformeerd om in sjoel één stuk te zingen: Retse uit de...
Geen genocide in Gaza, daartoe roept een aantal actievoerders verhuld als theoloog op (Trouw, 17 oktober). De oproep waarmee ze naar de Tweede Kamer gingen, is volstrekt eenzijdig, erger het is beschamend voor de theologie. Geen genocide in Gaza, zegt een groepje...
Dit jaar is het honderd jaar geleden dat Hans Bloemendal (1923-2015) werd geboren, die zestig jaar lang oppervoorzanger was van de Joodse Gemeente Amsterdam. Ruben Vis schreef een biografie. Hans Bloemendal werd in 1923 in Fulda geboren. Weliswaar benadrukte...
De verslagenheid kan niet groter. Het Joodse volk, waar ook ter wereld, verkeert in intens verdriet. In het 75e jaar van haar bestaan is de staat Israel ongekend hard getroffen, en als Israel wordt getroffen worden wij allen getroffen. Iedereen kijkt TV of volgt het...
Aan de Kerkenraad van de Protestantse gemeente in Winterswijk Geachte dominee, scriba, leden van de Kerkenraad, Uw brief van 17 oktober aan de leden en vertegenwoordigers van de Joodse Gemeenschap in Winterswijk kwam onder mijn aandacht. Allereerst mijn waardering...
Dit najaar is het twee keer Israëlzondag. Allereerst natuurlijk de Israëlzondag in de Protestantse kerken op de eerste zondag in oktober. Een ruime maand later staat Israël opnieuw op de agenda, als de synode van de Protestantse Kerk zich buigt over actualisering van...
Ies Vorst (1938-2023), Morénoe Harav Rabbi Mosje Jitschak ben More Morénoe Harav Rabbi Levi was geen mens die zich op zijn rabbinale positie voorstond. Ies Vorst was bescheiden en beoogde eigenlijk maar één ding: het goede te doen, voor de mensheid en voor de mensen....
Toen de Protestantse Kerk Nederland (PKN) in 2020 schuldbelijdenis uitsprak voor houding en handelen in de oorlogsjaren ten aanzien van de Sjoa die zich voltrok, sloeg de PKN wat mij betreft een bladzijde om. Mijn reactie was toen: “Het is historisch. Natuurlijk is...
Op Goede Vrijdag werd Jezus gekruisigd. Zijn wederopstanding vieren christenen twee dagen later, op Pasen, en op Hemelvaartsdag gedenken zij dat de uit de dood herrezen Jezus is opgestegen naar de hemel. Het is door de eeuwen heen een periode van hoogtij geweest van...
Mijn toespraak bij de herdenking die is gehouden op ingaande Tisja Beav voor het gebouw waar het Joodse Oudeliedengesticht stond tot 1943 en waar nu een bijeenkomst wordt gehouden over de bezetting van Palestina en de blokkade van Gaza. Voor de ingang van het...
Het is bekend en vaak gememoreerd hoezeer de leerlingen van dr. J.H. Dünner hun leraar vereerden, hem de Grote Meester noemden. Joseph Hirsch Dünner was bijna 50 jaar, van 1862 tot en met zijn dood in 1911, rector van het Nederlands Israëlietisch Seminarium en vanaf...
Is de ‘onopgeefbare verbondenheid’ met Israël op theologische gronden zo uniek, dat Palestijnen van die bijzondere positie zijn uitgesloten? Die vraag stelt Nederlands Dagblad-redacteur Koos van Noppen in de krant van 11 mei naar aanleiding van een toespraak van René...
Als het woord Seder volgorde betekent dan moet ieder stuk in de Haggada dus in de juiste volgorde staan. Onmiddellijk na de maaltijd lezen we een stukje dat een vreemde eend in de bijt lijkt omdat het niet op deze plaats lijkt te passen en waar je je misschien wel...
Op 1 december 2019 begon Ursula von der Leyen als president van de Europese Commissie. Tot haar allereerste initiatieven behoorde – binnen tien dagen – een ontmoeting met een delegatie van de Joodse gemeenschappen van Europa. Dit is wat Von der Leyen tegen ons...
Op 30 september 2022 zijn er Stolpersteine gelegd in Dieren, waaronder voor het huis van Abraham van Baaren, zijn vrouw Rebekka Bolle en hun zoon Jakob. Via een omweg was men bij mij terecht gekomen, en was ik gevraagd hierbij aanwezig te zijn. Samen met drie andere...
Vijfentwintig jaar geleden schreef Geert Mak het boek Hoe God verdween uit Jorwerd, de biografie van een dorp tijdens de stille revolutie tussen 1945 en 1995. Hoe de Joden verdwenen uit Nijmegen beschrijven Leo van den Munkhof en Willem Oosterbaan in een boekje van...
Er is gedoechend in Amsterdam op een doordeweekse dag. In de Portugese synagoge voltrok zich op zondagmorgen 8 augustus 2021 een unicum. Kohaniem (priesters) spraken hun zegen uit op een werkdag. De Amsterdamse Sefardiem zijn bekend om hun vele uitzonderlijke,...
Hannah Elisabeth Pick-Goslar, de beste vriendin van Anne Frank, overleed op vrijdag 28 oktober 2022 in Jeruzalem. Ze werd 93 jaar. Hannah Goslar werd in Duitsland geboren. Met haar ouders vluchtte ze na de nazi-machtsovername in 1933 vanuit Berlijn naar Nederland,...
Afgelopen zondag zat ik al vroeg in de trein. De reis ging naar Middelburg, van huis tot sjoel zou vier uur duren. In Leiden kwam er een meneer tegenover me zitten met een ketting om zijn nek en een kruis van een centimeter of acht lang. Hij vroeg me in het Engels of...
Een samenvattend overzicht van waar het boek over de geschiedenis van het Joodse leven in Amsterdam West over gaat. Op zijn regelmatige lange sjabbat-wandeling naar en van de sjoel in de Willem Schoutenstraat vroeg Ruben Vis zich af of de trek uit de Jodenhoek in de...
In 1861 ging er een schok door de Joodse Gemeente Middelburg. In de Aron Hakodesjstonden zeven Torarollen maar na controle was het oordeel dat niet één nog in orde was om gebruikt te mogen worden. Dat blijkt uit een relaas van Jonas Metz, die zijn stuk ondertekent met...
If the word Seder means order, then every piece in the Haggada must be in its correct place. Why, then, immediately after the meal, do we read a passage that seems out of place and why is it even there in the first place? It consists of several pesukim (phrases) from...
When the news broke on January 17, 2022, the British newspaper The DailyMail headlined: “Anne Frank was betrayed by a JEWISH notary.” The word 'Jewish' in capitals. The Shoah is not history. The Holocaust and its aftermath is what we, the Jewish community is...
In 1998 verscheen Rav Breuer, his life and legacy, een biografie over het leven van rabbiner dr. Joseph Breuer die in 1980 in New York was overleden. Breuer was afkomstig uit Frankfurt en wist met zijn gezin in 1939 New York te bereiken. Daar trof hij een grote...
Nadat het plaats had moeten maken voor het Namenmonument is na diepgaande beraadslaging binnen de gemeente Amsterdam besloten om het monument van Joodse erkentelijkheid met een nieuw uitlegbord te herplaatsen. Ik was uitgenodigd voor de her-onthulling op het...
Er bestaat een vrij bekende foto van de twee voorzitters en de leden van de Joodse Raad. De groepsfoto van de raad, in twee nauwelijks afwijkende versies, is het enige bekende beeld van de Joodse Raad bijeen. Over wie er op de foto staan en wanneer deze is genomen,...
In Israel is er één kiboets die door Nederlanders is gesticht. Kibboets Sde Nehemia begon ruim vijf jaar geleden aan plannen voor een sjoel en de sjoel staat er nu, dankzij de komst van nieuwe bewoners en dankzij de inzet van Gideon Shelach, een van de kiboetsbewoners...
Toen in 2007 het Joods Biografisch Woordenboek verscheen miste ik daar een naam: Arthur J.U. Cohen. Er waren natuurlijk vele Cohennen in het boek maar het lemma Adje Cohen ontbrak. Inmiddels is er in de digitale versie van het Joods Biografisch Woordenboek wel een aan...
Door digitalisering verandert het boek zoals we dat eeuwen kenden. Wat er ook voor in de plaats komt, de vertelling gaat door. Het blijvende karakter van het geschreven en gedrukte woord kwam juist dit jaar vlak voor Pesach nog eens sterk onder onze aandacht....
Iedereen kan een leider zijn. Als Poeriem, zeker dit jaar, ons iets leert, is het dat iedereen een leider kan zijn. Dit jaar is het jaar waarin de Britse voormalige opperrabbijn Jonathan Sacks overleed. Zijn Covenant & Conversation serie bij de wekelijkse sidra...
De eerste Asjkenazische opperrabbijn van Londen wordt in Rotterdam herdacht Ruben Vis, 2014, gewijzigd 2021 In september 2013 werd Ephraim Mirvis geïnstalleerd als de elfde Britse opperrabbijn sinds Aaron Hart in 1704 werd benoemd. Eigenlijk de twaalfde, want direct...
“Dit land is vol. Vol van antisemitisme. Van de stadiontribune tot de Staten-Generaal.” Dit schreef ik deze week op twitter, nadat een Feyenoordsupporter op twitter had verklaard afstand te nemen van de antisemitische uitlatingen die uit de mond van een politicus...
Op sjabbat 7 november is Rabbi Lord Jonathan Sacks (Londen, 1948) overleden. Sacks wordt beschouwd als de grootste joodse denker en vertolker van het joodse gedachtengoed gedurende de laatste vijfentwintig jaar. Wekelijks publiceerde Jonathan Sacks zijn uiteenzetting...
Pas op… terugkijken is een gedraging met valkuilen We hebben de feestdagen achter de rug. De vreugde, de euforie is voorbij. We gaan de gewone wereld weer in – voor zover de Corona-pandemie het toelaat om ons in de wereld te bewegen. In ieder geval gaan we ons vooral...
We hebben tot uiterlijk elf uur de tijd om op deze eerste dag Soekot onze gebeden te zeggen, te lajenen en een droosje uit te spreken c.q. aan te horen. We zijn weliswaar in sjoel, maar onze sjoel is uitgeweken naar een zaal van een restaurant, niet in maar vlakbij...
eder jaar is het Soekot, maar dat lijkt als we het avondgebed zeggen, wel iedere avond het geval te zijn. Toch zegt de Tora dat we zeven dagen in een hut moeten zitten, niet alle dagen van het jaar. De indruk waaraan deze all year round gedachte uit zou kunnen...
In onze tefillot van Rosj Hasjana tot en met Jom Kippoer voegen we in de eerste beracha van de Amida de zin toe: Zochrenoe lachaim melech chafets bachaim vechotvenoe besefer hachaim lema’ancha Elo-k-iem chaim. De één zegt zochrenoe lechaim, de ander zegt zochrenoe...
Het Oude Testament is totaal krankjorum, gewelddadig en idioot. Zo kwalificeerde eenmansjury Maarten van Rossem onlangs het Oude Testament in het tv-programma De Slimste Mens. Het leidde tot commotie. Vooral onder niet-Joodse theologen. Waarom een joodse reactie...
Vorige week overleed David Rosenberg. Hij werd 95 jaar oud. De hele week werd er sjivve gezeten door zijn beide dochters. In de sjivveweek viel ook Tisja Beav. Mij was door de familie gevraagd om voor te leren in de sjivve, op de middag van Tisja Beav. In normale...
Voor de avonddienst van Tisja Beav heeft het NIK een boekje gepubliceerd dat HIER is te downloaden. Daarin staan het avondgebed, de megillat Echa die ’s avonds wordt gezegd en nog enkele Kinot- treurgedichten. De laatste Kina (blz. 36-37), treurgedicht, gaat over de...
De Raad van Kerken steunde in 2020 een oproep van de Wereldraad van Kerken om een boycot in te stellen en het associatieverdrag dat de EU met Israël heeft, op te zeggen wanneer Israël er toe over zou gaan om delen van de West Bank of het Bijbelse Judea en Samaria te...
Laat Joden met rust. En probeer mijn geloofsgenoten niet over te halen christen te worden, hier in Nederland of waar dan ook ter wereld. Ruben Vis, Reformatorisch Dagblad, 26 juni 2020 Nederland is in mei 1945 bevrijd. Van de tien vooroorlogse opperrabbijnen waren er...
Ruben Vis, 14 juni 2020 Ontmoeting met de Allergrootste “In een grote crisis zit het geluk in kleine dingen”, schreef Algemeen Dagblad-redacteur Sjoerd Mossou op dag twintig van de intelligente lockdown die was ingesteld vanwege Corona COVID-19. Dertien weken lang...
Rabbijn David Brodman (1936) is afgelopen dinsdag overleden in Israel. Hij was rabbijn van Amsterdam, standplaats Lekstraat-synagoge (1963-1973) en daarna van Savyon in Israel. Ook na zijn vertrek uit Amsterdam bleef Brodman veel contact houden met zijn oude kehilla....
Onze sjoel is voor zover mogelijk de vervanging van de Beth Hamikdasj, de tempel in Jeroesjalajiem. Die was weer de opvolger van de Misjkan, het mobiele heiligdom dat het Joodse volk in de woestijn had gebouwd. Ruben Vis, Dvar Tora bij ZOOM-Kabbalat Sjabbat, p’ Tsav,...
Minister-president Rutte heeft namens de regering excuses aangeboden voor het optreden van de overheid in de Tweede Wereldoorlog jegens de Joodse bevolking. Het is een historisch gebaar en na 75 jaar een moedige stap. Excuses omdat “de Nederlandse regering tekort...
Op de dag na Simchat Tora werd 75 jaar geleden een bijzonder certificaat gemaakt. Het certificaat getuigt wie de dag ervoor chattan Tora en chattan Beresjiet waren. Het was 10 oktober 1944, de plaats: kamp Bergen Belsen. Het 93e transport Op 19 mei 1944 vertrok...
Soekot komt maar eens per jaar maar we staan er iedere week bij stil. Klinkt raadselachtig, toch is het zo. Ruben Vis, CIZ-sjoel, Soekot 5780 – 2019, Amstelveen De soeka is een hut, een hut waarin we gedurende de Soekotweek zitten, en we weten wat de kenmerken van de...
Ruben Vis – Alg. secretaris Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap Wie de nieuwe Loeach 5780 (2019-2020) doorbladert ziet al snel het verschil met die van voorgaande jaren. Er zijn dit jaar wijzigingen in de aanvangstijden van sjabbat en de eindtijden van sjabbat. De...
Voor de oorlog kwam Dolf Aronson wel in Nidche Jisroel Jechanes maar z’n vaste sjoel was het niet. De man die zou uitgroeien tot de verpersoonlijking van deze Oost-Europese sjoel, was zelf van huis uit geen Oost-Jood. Dolf Aronson overleed op Rosj Hasjana op...
“Keuzevrijheid is een kostbaar goed Laten we daar steeds oog voor hebben en er met elkaar kei- en keihard aan werken dat lijdenswegen, zoals de lijdensweg die hier begon, niet opnieuw worden geplaveid.” Met die woorden besloot Ruben Vis, algemeen secretaris van het...
Een demonstratie voor de Tweede Kamer waarbij iedereen gevraagd werd om een keppel te dragen. Het is de wereld op z’n kop. Ik draag een keppel, niet alleen vandaag, ook gisteren en eergisteren en morgen en overmorgen. Ook op straat. En zo zijn er naar schatting nog...
Als we ook dit jaar weer aan de Seder zitten en de voor ons gedekte tafel zien met de symbolen van het Pesachverhaal, de matses, uiteraard; de maror, de bittere groenten; het gebraden beentje dat naar het Pesachoffer verwijst, en de vier bekers wijn die we gedurende...
Als ik aan de bel trek hoor ik in de gang op weg naar de voordeur iemand op de wijs van Adon Olam zingen dat hij eraan komt en dat de sjoeldienst zo gaat beginnen. Het is de gedreven coördinator van het sjoeltje, Erwin Brugmans. Ik ben in sjoel West, met minder dan 40...
Als ik aan de bel trek hoor ik in de gang op weg naar de voordeur iemand op de wijs van Adon Olam zingen dat hij eraan komt en dat de sjoeldienst zo gaat beginnen. Ik ben in sjoel West, met minder dan 40 zitplaatsen de kleinste sjoel van Nederland. Ruben Vis, 17 febr....